Bewise Inc.
www.tool-tool.com Reference source from the internet.
[ Z Wikipedii Skocz do:
nawigacji,
szukaj | |
| Dane ogólne |
| Nazwa, symbol, l.a.* | Glin, Al, 13 |
| Własności metaliczne | metal grup głównych |
| Grupa, okres, blok | 13 (IIIA), 3, p |
| Gęstość, twardość | 2700 kg/m3, 2,75 |
| Kolor | srebrzystobiały |
| Własności atomowe |
| Masa atomowa | 26,981538 u |
| Promień atomowy (obl.) | 125 (118) pm |
| Promień kowalencyjny | 118 pm |
| Promień van der Waalsa | bd |
| Konfiguracja elektronowa | [Ne]3s23p1 |
| e- na poziom energetyczny | 2, 8, 3 |
| Stopień utlenienia | 3 |
| Własności kwasowe tlenków | amfoteryczne |
| Struktura krystaliczna | regularny ściennie centrowana |
| Własności fizyczne |
| Stan skupienia | stały |
| Temperatura topnienia | 933,47 K (660,32 °C) |
| Temperatura wrzenia | 2792 K (2519 °C) |
| Objętość molowa | 10,00×10-6 m3/mol |
| Ciepło parowania | 293,4 kJ/mol |
| Ciepło topnienia | 10,79 kJ/mol |
| Ciśnienie pary nasyconej | 2,42×10-6 Pa |
| Prędkość dźwięku | 5100 m/s (933 K) |
| Pozostałe dane |
| Elektroujemność | 1,61 (Pauling) 1,47 (Allred) |
| Ciepło właściwe | 900 J/(kg*K) |
| Przewodność właściwa | 37,7×106 S/m |
| Przewodność cieplna | 237 W/(m*K) |
| I Potencjał jonizacyjny | 577,5 kJ/mol |
| II Potencjał jonizacyjny | 1816,7 kJ/mol |
| III Potencjał jonizacyjny | 2744,8 kJ/mol |
| IV Potencjał jonizacyjny | 11577 kJ/mol |
| V Potencjał jonizacyjny | 14842 kJ/mol |
| VI Potencjał jonizacyjny | 18379 kJ/mol |
| VII Potencjał jonizacyjny | 23326 kJ/mol |
| VIII Potencjał jonizacyjny | 27465 kJ/mol |
| IX Potencjał jonizacyjny | 31853 kJ/mol |
| X Potencjał jonizacyjny | 38473 kJ/mol |
| Najbardziej stabilne izotopy* |
| |
| Tam, gdzie nie jest zaznaczone inaczej, użyte są jednostki SI i warunki normalne. |
*Wyjaśnienie skrótów: l.a.=liczba atomowa wyst.=występowanie w przyrodzie, o.p.r.=okres połowicznego rozpadu, s.r.=sposób rozpadu, e.r.=energia rozpadu, p.r.=produkt rozpadu, w.e.=wychwyt elektronu |
Glin (
Al,
łac. aluminium) to
pierwiastek chemiczny,
metal z
bloku p układu okresowego. Jedynym
izotopem stabilnym jest
27Al. Glin jest trzecim, najpowszechniej występującym pierwiastkiem na powierzchni
Ziemi. Od niego wywodzi się dawna nazwa pierwszej warstwy globu -
SiAl. Sole i tlenki glinu znane były od zarania dziejów. Uwodniony, mieszany siarczan tego pierwiastka, nazywany
alum był używany jako środek antyseptyczny przez starożytnych Greków. Istnienie tego pierwiastka i nazwę zasugerował
Louis-Bernard Guyton de Morveau w
1761 r. W
1807 podobną sugustię wyraził sir
Humphry Davy, który zaproponował współczesną nazwę. Istnieją kontrowersje na temat tego kto pierwszy wyodrębnił ten pierwiastek w stanie czystym. Wg jednych źródeł był to
Friedrich Wöhler w
1827 r. wg innych
Hans Christian Ørsted w
1825 r.
Właściwości chemiczne [edytuj] Glin występuje na +3
stopniu utlenienia, bardzo rzadko również na +1 i +2. W stanie czystym powoli
utlenia się na powietrzu, ulegając
pasywacji. Reaguje z wrzącą wodą wypierając z niej wodór i przechodząc w
wodorotlenek. Podgrzewany reaguje z
tlenem obecnym w powietrzu tworząc tlenek. Glin łatwo rozpuszcza się w mocnych
zasadach, takich jak
NaOH lub
KOH) wypierając
wodór i przechodząc w tetrahydroksyglinian:
2Al + 2NaOH + 6H2O → 2Na[Al(OH)4] + 3H2↑. W
kwasie solnym i w rozcieńczonym
kwasie siarkowym roztwarza się wypierając wodór, natomiast reakcja ze stężonym kwasem siarkowym i rozcieńczonym
kwasem azotowym przebiega inaczej - wydziela się odpowiednio
dwutlenek siarki i
dwutlenek azotu. W stężonym kwasie azotowym glin ulega pasywacji.
Zastosowanie [edytuj] Ze względu na swoje właściwości, takie jak mała gęstość i odporność na korozję, stopy glinu z
miedzią i
molibdenem zwane
duraluminium znalazły wiele zastosowań i są używane do wyrobu szerokiej grupy produktów - od puszek do napojów do części statków kosmicznych. Czysty, krystaliczny glin jest kruchy i łamliwy. Sproszkowany glin używany jest także w hutnictwie do otrzymywania metali z ich tlenków w procesie
aluminotermii. Użyta w tym procesie mieszanina glinu oraz tlenków metali jest znana pod nazwą
termit. Używany do produkowania materiałów wybuchowych w wojsku oraz w modelarstwie rakietowym.
Związki [edytuj] Najważniejsze związki glinu to
tlenek glinu i
amfoteryczny wodorotlenek glinu. Glin tworzy też
wodorek, a
tetrahydroglinian litu LiAlH
4 jest powszechnie stosowanym w chemii organicznej silnym środkiem
redukującym. Duże znaczenie przemysłowe mają też
aluminoksany, a zwłaszcza MAO (metylowy aluminoksan), z którego produkuje się
sita molekularne, oraz powszechnie wykorzystuje jako stałe podłoże dla wielu katalizatorów.
Glina i
kaolin powszechnie wykorzystywane przy produkcji ceramiki to złożone mieszaniny glino-krzemianów... Zobacz też
związki glinu.
Znaczenie biologiczne [edytuj] Glin dla zwierząt w nadmiarze może być
rakotwórczy. Podejrzewa się, iż powoduje
chorobę Alzheimera u ludzi. Z tych powodów gotowanie kwaśnych potraw w garnkach z aluminium jest niewskazane, ponieważ kwas wzmaga
rozpuszczalność glinu. Codziennie w pożywieniu, między innymi w
warzywach i
herbacie, przyjmujemy około 12 mg glinu.
Wodorowęglan glinu Al(HCO
3)
3, ortofosforan glinu AlPO
4, oraz
krzemian glinu Al
2(SiO
3)
3, są stosowane jako
leki przy nadkwasocie.